ตู้ควบคุมไฟฟ้าโรงงาน แต่ละประเภท
ตู้ควบคุมไฟฟ้าโรงงาน (Electrical Control Panel / Switchboard) คืออุปกรณ์ศูนย์กลางที่ทำหน้าที่รับ จ่าย และควบคุมกระแสไฟฟ้า เพื่อความปลอดภัยของบุคลากร และป้องกันความเสียหายต่อเครื่องจักรและระบบไฟฟ้าทั้งโรงงาน ตู้ที่ออกแบบและติดตั้งถูกต้องช่วยลดความเสี่ยงไฟดับ ไฟรั่ว และไฟไหม้ ขณะที่ตู้ที่เลือกผิดขนาดอาจทำให้เบรกเกอร์ทริปบ่อย อุปกรณ์ร้อนจัด หรือขยายระบบในอนาคตไม่ได้
ตู้ควบคุมไฟฟ้าโรงงาน 4 ประเภทที่ควรรู้จัก
ตู้ควบคุมไฟฟ้าในโรงงานแบ่งตามหน้าที่ได้ดังนี้
- ตู้ MDB (Main Distribution Board) ตู้ควบคุมไฟฟ้าหลัก รับกระแสไฟฟ้าแรงดันต่ำจากหม้อแปลง แล้วกระจายต่อไปยังตู้ย่อยในแต่ละส่วนของโรงงาน
- ตู้ SDB (Sub Distribution Board) ตู้ควบคุมไฟฟ้าย่อย รับไฟจาก MDB เพื่อจ่ายต่อไปยังโซนหรืออาคารอื่น
- ตู้ MCC (Motor Control Center) ตู้ควบคุมมอเตอร์และระบบขับเคลื่อนเครื่องจักรขนาดใหญ่
- ตู้ LP PB (Panel Board) ตู้ควบคุมวงจรย่อยสำหรับแสงสว่าง เครื่องปรับอากาศ หรือปลั๊กไฟทั่วไป มีทั้งแบบ 1 Phase และ 3 Phase
- ตู้ควบคุมพิเศษ เช่น ตู้ ATS (สลับไฟสำรองอัตโนมัติ), ตู้ Capacitor Bank (ปรับปรุงค่า Power Factor) และตู้ควบคุมระบบอัตโนมัติด้วย PLC/HMI
ตู้ควบคุมไฟฟ้าแต่ละขนาด รองรับกี่แอมป์
คำถามนี้ไม่มีคำตอบตายตัว เพราะขนาดตู้ขึ้นอยู่กับ พิกัดกระแสของ Main Busbar, พิกัดเบรกเกอร์ที่ติดตั้ง, จำนวนช่องจ่ายไฟ และค่าทนกระแสลัดวงจร (kA) อย่างไรก็ตาม ในทางปฏิบัติสามารถใช้ช่วงกระแสต่อไปนี้เป็นแนวทางเบื้องต้นได้
| ประเภท / ขนาดโดยประมาณ | พิกัดกระแสที่พบบ่อย | การใช้งานทั่วไป |
|---|---|---|
| ตู้ LP / PB ขนาดเล็ก | 63–250 A | แสงสว่าง ปลั๊ก แอร์ในโซนย่อย |
| ตู้ SDB ขนาดกลาง | 250–800 A | จ่ายไฟให้การ์ดหรือโซนผลิต |
| ตู้ MDB ขนาดมาตรฐาน | 800–2,000 A | โรงงานขนาดเล็กถึงกลาง |
| ตู้ MDB ขนาดใหญ่ | 2,500–4,000 A ขึ้นไป | โรงงานอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ |
| ตู้ MCC | 400–3,200 A (Busbar) | ควบคุมมอเตอร์หลายชุด |
หมายเหตุ ตัวเลขเป็นแนวทางทั่วไป ค่าจริงต้องคำนวณตามโหลดและมาตรฐานของแต่ละโครงการ
วิธีเลือกขนาดตู้ให้เหมาะกับโรงงาน

1. คำนวณโหลดรวม (Total Connected Load) รวมกำลังไฟฟ้าของเครื่องจักรทั้งหมด แล้วพิจารณา Demand Factor และ Diversity Factor เพื่อให้ได้ค่าโหลดใช้งานจริง
2. เผื่อกำลังสำรองสำหรับการขยายโรงงาน โดยทั่วไปวิศวกรนิยมเผื่อ 20–30% เพื่อรองรับเครื่องจักรที่จะเพิ่มในอนาคต โดยไม่ต้องเปลี่ยนตู้ใหม่
3. ตรวจสอบค่า Short Circuit Rating (kA) ตู้และเบรกเกอร์ต้องทนกระแสลัดวงจรได้สูงกว่าค่าที่คำนวณ ณ จุดติดตั้ง ซึ่งเป็นจุดที่ผู้ซื้อมักมองข้าม แต่สำคัญต่อความปลอดภัยโดยตร
4. เลือกระดับการป้องกัน (IP Rating) ให้เหมาะกับสภาพแวดล้อม พื้นที่ฝุ่นมาก ความชื้นสูง หรือมีการล้างทำความสะอาดด้วยน้ำ ต้องใช้ตู้ที่มีระดับ IP สูงขึ้น เช่น IP54 หรือ IP6
5. ออกแบบระบบระบายความร้อน ตู้ที่มีพิกัดกระแสสูงสร้างความร้อนมาก ต้องคำนวณพัดลมหรือช่องระบายอากาศให้เหมาะสม เพื่อยืดอายุอุปกรณ์ภายใน
6. คำนึงถึงมาตรฐานที่เกี่ยวข้อง การออกแบบตู้ควรอ้างอิงมาตรฐานสากล เช่น IEC 61439 และมาตรฐานการติดตั้งไฟฟ้าของ วสท. เพื่อให้ผ่านการตรวจสอบและใช้งานได้อย่างปลอดภัย
ประกอบตู้ควบคุมไฟฟ้าโรงงานอย่างไรให้ปลอดภัยและคุ้มค่า
การประกอบตู้ควบคุมไฟฟ้าโรงงาน ต้องอาศัยทั้งความรู้ด้านระบบไฟฟ้าและความแม่นยำในการผลิต ตั้งแต่การขึ้นรูปโครงตู้ การติดตั้งอุปกรณ์ การจัดวางบัสบาร์ ไปจนถึงการเดินสายไฟและติดป้ายระบุวงจร สิ่งที่ควรให้ความสำคัญคือการเลือกใช้อุปกรณ์ที่มีพิกัดเหมาะสมกับระบบ การจัดระยะห่างตามข้อกำหนดของผู้ผลิต การป้องกันการสัมผัสส่วนที่มีกระแสไฟฟ้า และการจัดสายให้เป็นระเบียบเพื่อให้ง่ายต่อการตรวจสอบในอนาคต
นอกจากนี้ ควรพิจารณาความสะดวกในการซ่อมบำรุงและการขยายระบบร่วมด้วย เพราะตู้ที่มีราคาต่ำในช่วงเริ่มต้นอาจไม่คุ้มค่า หากต้องปรับปรุงระบบใหม่เมื่อโรงงานเพิ่มเครื่องจักรหรือกำลังการผลิต
รับผลิตตู้ไฟฟ้าโรงงานกับ TW CONTROL
สำหรับโรงงานที่กำลังติดตั้งระบบไฟฟ้าใหม่ ปรับปรุงระบบเดิม หรือขยายสายการผลิต การเลือกผู้ให้บริการที่สามารถดูแลงานตั้งแต่การออกแบบจนถึงการติดตั้ง ช่วยให้การประสานงานและควบคุมคุณภาพเป็นไปอย่างต่อเนื่อง TW CONTROL (หจก.ทีดับบลิวซี คอนโทรล ซิสเท็ม) ให้ บริการออกแบบ ผลิต ประกอบ และติดตั้งตู้ไฟฟ้าสำหรับงานอุตสาหกรรม โดยมีบริการตู้ MDB, DB, ATS และ Capacitor Bank พร้อมให้คำปรึกษาเพื่อเลือกแนวทางให้เหมาะสมกับระบบไฟฟ้าและความต้องการของแต่ละโครงการ
หากต้องการผลิตตู้ไฟฟ้า ออกแบบตู้ควบคุมไฟฟ้าโรงงาน หรือประกอบตู้ควบคุมไฟฟ้าโรงงานตามแบบ สามารถติดต่อเพื่อปรึกษารายละเอียด ประเมินขอบเขตงาน และเลือกสเปกอุปกรณ์ให้เหมาะกับการใช้งานจริง ช่วยให้ระบบไฟฟ้าของโรงงานมีความเป็นระเบียบ ปลอดภัย และพร้อมรองรับการดำเนินงานในระยะยาว
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับตู้ควบคุมไฟฟ้าโรงงาน
Q ตู้ควบคุมไฟฟ้าโรงงานมีขนาดกี่แอมป์บ้าง
A ตู้ควบคุมไฟฟ้าโรงงานมีพิกัดหลายขนาด เช่น 30A, 63A, 100A, 250A, 400A, 630A, 800A, 1,250A และสูงกว่า 2,500A ขึ้นอยู่กับประเภทตู้ โหลดไฟฟ้า และการออกแบบระบบ ไม่สามารถกำหนดพิกัดจากขนาดตัวตู้เพียงอย่างเดียวได้
Q ตู้ควบคุมไฟฟ้า 400A กับ 630A ต่างกันอย่างไร
A ความแตกต่างหลักคือพิกัดกระแสไฟฟ้าที่ออกแบบให้รองรับ โดยตู้ 630A มีพิกัดกระแสสูงกว่า 400A แต่การเลือกใช้งานต้องพิจารณาโหลดจริง ขนาดสายไฟ บัสบาร์ เบรกเกอร์ และกระแสลัดวงจรที่ระบบอาจเกิดขึ้น ไม่ควรเลือกจากพิกัดแอมป์ที่สูงกว่าเพียงอย่างเดียว
Q โรงงานควรเลือกตู้ MDB หรือ MCC
A ตู้ MDB ใช้รับและกระจายไฟฟ้าหลักไปยังตู้ย่อย ส่วนตู้ MCC ใช้ควบคุมและป้องกันมอเตอร์ไฟฟ้าของเครื่องจักร เช่น ปั๊ม พัดลม และสายพานลำเลียง โรงงานที่มีระบบจ่ายไฟหลักและเครื่องจักรจำนวนมากอาจต้องใช้ตู้ทั้งสองประเภททำงานร่วมกัน
Q การเลือกขนาดตู้ควบคุมไฟฟ้าโรงงานต้องใช้ข้อมูลอะไรบ้าง
A ควรมีข้อมูลกำลังไฟฟ้าของเครื่องจักร กระแสใช้งาน แรงดันไฟฟ้า จำนวนเฟส ขนาดหม้อแปลง จำนวนวงจร และแผนขยายระบบในอนาคต รวมถึงข้อมูลกระแสลัดวงจร เพื่อให้สามารถกำหนดพิกัดตู้และอุปกรณ์ป้องกันได้อย่างเหมาะสม
Q TW CONTROL รับออกแบบและผลิตตู้ควบคุมไฟฟ้าโรงงานหรือไม่
A หจก.ทีดับบลิวซี คอนโทรล ซิสเท็ม (TW CONTROL) ให้บริการด้านตู้ควบคุมไฟฟ้าอุตสาหกรรม เช่น ตู้ MDB, DB, ATS และ Capacitor Bank รวมถึงงานระบบควบคุมตามขอบเขตบริการของบริษัท ผู้สนใจสามารถติดต่อเพื่อสอบถามรายละเอียดและประเมินความเหมาะสมของตู้ให้ตรงกับระบบไฟฟ้าของโรงงานได้ที่ www.tw-control.com


